Rus harflerinin doğru yazılış kuralları.



Bir önceki derste söylediğimiz gibi kelimelerin başında Ы harfi kullanılmaz yani

Rusçada Ы harfi ile başlayan kelime yoktur. Ancak, Ы harfiyle başlayan bir kelimeyle karşılaşırsanız, bu kelimenin Rusça bir kelime olmadığını, sadece bu yabancı kelimeyi Rusça'da orijinaline göre doğru bir şekilde telaffuz etmek için kullanıldığını bilin.

И harfi ile ilgili bir bilgide bulunmak istiyorum, bu harf ж, ш ve ц ünsüzlerinden sonra ы sesi olarak telaffuz ediliyor.

Şimdi ц harfinden sonra gelen sesli harflerin doğru yazılışına bakalım. Eski Rusça'da ц sesi yumuşak bir harfti. Ancak zamanla bu ses edebi dilde sertleşmiştir. Bu nedenle, ц harfinden sonra hangi sesli harf gelirse gelsin, ц sesi her zaman sert bir şekilde telaffuz edilir.

ц harfinden sonraki ünlüler belirli kurallara göre kaydedilir. Bu esas olarak tarihsel nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bu kurallara bir göz atalım:

1. Öncelikle ц harfinden sonra gelen A, Я, У, Ю, Е, Э harflerinin yazım kurallarına bakalım.
1. 1. А, У, Е harfleri ц harfinden sonra yazılır:
Цапля, целый.
2. Я, Ю, Э ünlü harfleri ц harfinden sonra yalnız ecnebi özel isimlerde yazıla bilir:
Цюрих, Цявловский, Коцюбинский.
Demek ki, eyer ц harfini Я, Ю, Э harfleri takip ederse, o zaman bu sözler ecnebi isimlerdir.

İkinci kurala, yani ц harfinden sonra gelen И, Ы harflerini yazılma kurallarına bakalım.
1. И harfi, kelimenin kökündeki ц harfinden sonra yazılır. Örneğin: панцирь, цинга, дефицит, Сицилия, Цицерон. Ancak, ы harfinin ц harfinden sonra yazıldığı bazı istisnalar vardır. Örneğin: цыган, цыплёнок, цыц, на цыпочках ve bu kelimelerden töreyen kelimelerde. Örneğin: цыганить, цыкнуть, цыпки və s. Aynı zamanda bazı özel isimlerde ц harfinden sonra Ы harfi yazılabilir. Örneğin: Цыбин, Харцызск.
2. Sözcük eklerinde ц harfinden sonra И harfi gelir. Örneğin: демонстрация, электрифицировать, электрифицированный. Lakin, -ын sıfat suffiksiyle kullandıkda ц harfindan sonra Ы harfi yazılır. Örneğin: птицын, царицын.
3. Ve niyahet, özel isimler de dikkate alınmalıdır. Özel isimlerde ц harfinden sonra Ы ve ya И harfi kullanılabilir. Örneğin: Вицин, Цицин, Синицын, Лисицын.

Şimdi ц harfinden sonra Е, Ё, О harflerini kullanma kurallarına bakalım.
1. Ё harfi ц harfinden sonra yazılmaz.
2. ц harfinden sonra O harfi her zaman aksan ile telaffuz edilir. Ve bu kural harflerin kelimelerin kökünde və ya sonunda ve ya suffikslerde kullanılmasına fark koyulmadan hər zaman aksan ile telaffuz edilir. Örneğin: цо́коль, танцо́р, кольцо́.
ц harfinden sonra E harfi ise tam aksine hiç bir zaman aksan ile telaffuz edilmez. Örneğin: танцева́ть, кольцево́й, блю́дце.
Buradan da karşılaştıra biliriz: танцо́р- танцева́ть, кольцо́- кольцево́й.
Biz dedik ki, ц harfinden sonra O harfi her zaman aksan ile telaffuz edilir. Ancak istisnalar var, bunlardan birincisi цо́кот kelimesinden düzelen kelimelerde ц harfinden sonra O harfi aksansız telaffuz edilir. Örneğin: цокотуха, цокотать.
Ve nihayet bazi ecnebi kelimeler de vardır ki onlar da aksansız telaffuz edilir. Örneğin: герцог, герцогиня, палаццо, скерцо, меццо.